Tuesday, March 25, 2014

Posted by Unknown On 8:12 AM

Ээж аавуудын хэлдэг хүүхдүүдийн дургүй үгс
Эцэг эх та хүүхдийнхээ хамгийн том сурган хүмүүжүүлэгчээс гадна маш том урамшуулагч, сэдэлжүүлэгч, дасгалжуулагч тул ямар үгсийг ямар тохиолдолд, хэр давтамжтайгаар хэлэхээ зөв сонгож байхыг санагтун. Магадгүй доорх үгсийг арай өөр үгээр илэрхийлдэг болж болох юм шүү.
1.   Харан байж л болъё
Кино явж үзье, амралтаараа айлд очъё эсвэл шөнө компьютер тоглох зэрэг саналуудад энэ үгс нь "Үгүй” гэж сонсогддог боловч давхар хуурамч итгэлийг төрүүлсээр байдаг.
2.   Одоохон! 
Хуурамч үг. Үнэн хэрэг дээрээ "одоохон” гэдэг нь цагийн дараа, эсвэл сарын дараа, эсвэл огт үгүй болж хувирдаг байна.
3.   Үгүй л гэсэн бол үгүй
Энэ нь "яагаад заавал үгүй гэж?" гэсэн асуултыг хүүхдэд бий болгох бөгөөд цаашдын харилцан яриаг зогсоож орхидог. Цаашид гуйлтыг нь хэзээ ч зөвшөөрөхгүй дээ гэсэн хандлагыг төрүүлж, хүүхдээ өөрөөсөө түлхэх, тантай ярилцахгүй байх шалтгаан болдог байна.
4.   Хэрэггүй, болохгүй
Дандаа л болохгүй, дандаа л хэрэггүй гэсэн үгс хэлснээр бүх зүйл тухайн хүүхдэд хориотой мэт сэтгэгдэл төрөхөөс гадна ер нь болохгүй зүйл хийхээр яадаг юм бол гэсэн зөрчилтэй байдалд хүргэдэг талтай.
5.   Чи өөрөө юу гэж бодож байна
Томчууд л бүхнийг мэддэг гэж боддог бодолд нь зөрчил үүснэ. Энэ үгэнд ихэнхдээ хүүхдүүд огт бэлтгэлгүй байдаг тул хариулах нь хүндрэлтэй, бас бодоход нь хугацаа хэрэгтэй болдог.
6.   Чи ямар ичдэггүй юм бэ? (эмэгтэй хүүхэд байж, эрэгтэй хүүхэд байж, эгч нь эсвэл ах нь байж .... гэх мэт)
Би – би байсныхаа төлөө яагаад ичих ёстойгоо ойлгоход хэцүү санагдана. Мөн үнэхээр ичгэвтэр байдалд орсон мэт санагдаж хэнтэй ч харилцах хүсэлгүй болгож орхидог байна. Цаашдаа шинээр зүйлс сэдэж хийхдээ хойрго блж болзошгүй.
7.   Чи өөрөө мэдээд хий
Энэ нь эрх чөлөөг амлаж буй мэт боловч үнэн хэрэгтээ ээж аав өөрөө мэдээд хийсэн зүйлийг буруутгадаг учир ирээдүйн бие даах байдалд нь хор учруулдаг байна. Бага зэрэг чиглүүлэг зайлшгүй хэрэгтэй.
8.   Том болохоороо ойлгоно
Зөвхөн одоогийн тайлбарт төдийгүй ерөнхийдөө хүүхдийн ойлгох чадварт нь ч "татгалзсан хариу” болж болзошгүй.
9.   Битгий зохиож яриад бай! (худлаа яриад бай)
Хүүхэддээ зөвхөн итгэхгүй байгааг харуулаад зогсохгүй өдөр тутамдаа хийсвэрээр сэтгэлгүй зөвхөн логикоор сэтгэж байхыг зааварчилж байна гэсэн үг. Энэ нь мэдээж нөгөө л зохион бодох, төсөөлөх чадварыг нь үгүй болгож болзошгүй.
10.  Тэрийг хар, гэтэл чи!
Хор шарыг нь малтаж сэдэлжүүлэхээсээ илүүтэй урмыг нь хугалж, өөрт нь итгэдэггүй юм байна, хэзээ ч би сайн хүүхэд байж чадахгүй юм байна гэсэн сөрөг мэдрэмжийг төрүүлж, улмаар өөрөө өөртөө итгэх итгэлийг нь ч хугаслаж байдаг.
Бэлтгэсэн: Ц.Энхжаргал
Posted by Unknown On 8:06 AM

Нойрны хямралтай болсон бол юу хийх хэрэгтэй вэ?
Нойрны хямралд нойргүйдэл, хэт их эсвэл хэт бага унтах болон зүүдэндээ ярих, уйлах, босч явах зэргийг багтаадаг. Эдгээрийг нойрны өөрчлөлт гэж ойлгож болох ч ухамсартайгаар илүү их эсвэл арай бага унтахыг илүүд үзэж нойрны хэмнэлээ өөрөө өөрчлөхөөс ялгаатай.
Нойрны хямралын шалтгаан нь амьдралын хэв маяг, муу зуршил, унтах орчин, сэтгэл санааны тавгүй байдал байж болно. Мөн зовиуртай өвчний үед нойрны хямрал үүсч болно. Тиймээс дараах зөвлөмжийг хүргэе.
Амьдралын хэв маягаа өөрчлөх.
Y      Кофе, кола, цай нь кофейн агуулдаг бөгөөд үдээс хойш болон оройн цагаар хэрэглэхээс татгалз. Кофейн мөн шоколад, зарим төрлийн эм, хүнсний нэмэлт тэжээл, хүйтэн ундаанд агуулагддаг.
Y      Унтахын өмнө согтууруулах ундаа уухаас татгалз. Согтууруулах төрлийн ундаа хэрэглээд унтаж болох ч шөнө сэрдэг.
Y      Тамхи болон бусад төрлийн мансууруулах нөлөөтэй эмийг унтахын өмнө хэрэглэх хэрэггүй.
Y      Унтахын өмнө 3-4 цагийн дотор идэвхтэй дасгал хийхгүй бай.
Y      Унтахын өмнө сүү уух, жигнэмэг идэх зэргээр хөнгөн зууш хэрэглэ. Гэхдээ зуушинд мах, махан хүнсний зүйл хийх хэрэггүй.
Унтах орчноо тохижуул.
Y      Унтлагийн өрөөний температур сэрүүн байхаар тохируул. Гэхдээ хүйтэн биш. Мөн гэрэл багатай, нам гүм байх хэрэгтэй. Ор ч гэсэн тав тухтай байх ёстой.
Y      Унтлагын өрөөгөө унтах үедээ ашигла. Энэ өрөө гал тогоо эсвэл уншлагын танхим биш.
Унтах уедээ оюун бодлоо тайван байлга.
Y      Маш олон хүнд унтах үедээ юм бодохгүй байна гэдэг төвөгтэй байдаг. Бодож байгаа бүхнээ маргааш бодож болно гэдгийг өөртөө сануулж, түр хойш тавь. Магадгүй үүнийг хэд хэдэн удаа хийх хэрэгтэй болох байх.
Y      Унтахаас нилээд өмнө, орой хоолны дараа ч юмуу унтах үед чинь санааг зовоож, толгойд чинь эргэлдэж болох асуудлуудыг бодох тусгай цаг гарга.
Хэрвээ гэрийн нөхцөл хэрэглэж болох арга техникүүд үр дүн үзүүлэхгүй, нойрны хямралын шалтгаан нь ажил, гэр орон, сургууль байгаа бол, амьсгал тасалдах, цээжээр өвдөх зэрэг шинж тэмдэгүүд илэрч байгаа бол, шөнө болгон нойрны хямрал болж байгаа бол мэргэжлийн хүмүүст хандаарай.
Эх сурвалж: ССҮТ., Сэтгэл судлаачийн 101 хариулт, Нэгдүгээр хэсэг, УБ., 2011

Thursday, March 6, 2014

Posted by Unknown On 10:14 PM
Posted by Unknown On 10:12 AM
Posted by Unknown On 10:04 AM
Үндсэн (дээд эгнээ) болон хоёрдогч (доод эгнээ) хэлбэрийн сэтгэл хөдлөл биеийн аль хэсэгт мэдрэгддэг болохыг судлах зорилгоор нэгэн туршилт явуулжээ. Дээрхи зураг дээр сэтгэл хөдлөл илрэх үед өдөөгддөг /идэвхждэг/ биеийн хэсгүүдийг дулаан өнгөөр дүрсэлсэн байна. Харин хүйтэн өнгөөр илэрхийлэгдсэн хэсгүүд тухайн сэтгэл хөдлөлийн үед идэвхгүй болдог. Та үүнтэй санал нийлж байна уу?

Хамгийн сүүлд хэзээ та дурласан бэ? Нүдээ аниад хайртай хүнээ төсөөлдөө. Магадгүй та дурлалт залуу/бүсгүйнхээ хажууд сууж байж болох юм эсвэл хөтлөлцөөд алхаж ч байж болно.
Хайр хаана мэдрэгдэж байна? Цусны даралт ихсэж, зүрхний цохилт түргэсч байгаа байх.
Финляндын судлаачдын баг янз бүрийн сэтгэл хөдлөл биеийн аль хэсэгт мэдрэгддэг болохыг дүрслэхийг судалгаанд оролцогчдоос хүсчээ. Хүмүүсийн дүрслэл хоорондоо таарч байсан. Соёлын ялгаатай хүмүүсийн хувьд ч ижил байсан.
Үргэлжлэлийг дараах линкээс уншина уу
Posted by Unknown On 9:55 AM
Posted by Unknown On 9:52 AM
ХИС S-R club's photo.